Archief
Reptielenreservaat Spoorkuil Groesbeek

Reptielenreservaat Spoorkuil Groesbeek

In het bosgebied tussen Nijmegen en Groesbeek ligt een reptielenreservaat waarin sinds jaar en dag Gladde slang, Hazelworm en Zandhagedis voorkomen.

Het terrein is eigendom van Prorail en is onderdeel van het uitgestrekte bos- en heidelandschap tussen Nijmegen en Groesbeek. Het reptielenreservaat wordt doorsneden door een niet meer gebruikte spoorlijn die hier in een kuil ligt. Het talud aan de noordkant van de spoorlijn heeft een zuidexpositie en is rijk aan zonne-instraling en daardoor warm en droog. Kortom, uitermate geschikt voor reptielen. De Zandhagedis komt hier in grote dichtheden voor, de Hazelworm is minder talrijk. De helling met veel heide, dood hout en pleksgewijs struwelen is ook zeer geschikt voor de Gladde slang, maar deze soort is aanmerkelijk zeldzamer.

Zandhagedis – man
Zandhagedis – vrouw
Hazelworm
Gladde slang
Gladde slang

Plan Heiderijk
In 2010 is gestart met de uitvoering van het Plan Heiderijk. Dit plan beoogt het optimaliseren van de aanwezige heideterreinen en het verbinden van de heideterreinen onderling via corridors.
Onderzoek in 2014 heeft aangetoond dat deze aanpak werkt. De aantallen van de reptielensoorten zijn gestegen, vooral in de kerngebieden.
Enkele corridors werken nog niet goed maar deze worden, waar nodig, verbreed of intensiever begraasd met schapen waardoor de heidevorming wordt versneld.

In het nabij gelegen sprinkhaanreservaat in het heideterrein de Halve Maan, waar ook veel reptielen voorkomen, komt nog de Zadelsprinkhaan voor. Het betreft hier een van de weinige locaties in Nederland waar deze soort nog voorkomt. Voor het behoud van deze soort is het noodzakelijk dat het zijn huidige leefgebied op z’n minst intact blijft, maar liever nog wordt vergroot. Door een corridor te maken tussen het reptielenreservaat en de Halve Maan krijgt deze soort ook de kans om ook de helling van de spoorkuil te bevolken.

Begrazing op Mulderskop
Zadelsprinkhaan
Foto Simon Jan Hazenberg

Noodzakelijk beheer en onderhoud
Om het reptielenreservaat geschikter te maken en te houden voor de wettelijke beschermde reptielen is dus regelmatig beheer en onderhoud nodig. Op de taluds aan weerszijden van de oude spoorlijn treedt spontaan opslag op van Amerikaanse vogelkers, Amerikaanse eik, Acacia, Tamme kastanje en Grove den, terwijl lokaal ook braam zich sterk uitbreidt. Om te voorkomen dat het terrein dichtgroeit met deze woekerende soorten, waarbij er dan te weinig zonnige plekken overblijven en ook de heide verdwijnt is het belangrijk dat deze jonge boompjes zoveel mogelijk worden verwijderd.

Opslag van Amerikaanse vogelkers en Amerikaanse eik

Organisatie werklocatie Reptielenreservaat Groesbeek
Werkgroep Praktisch Natuurbeheer, IVN Rijk van Nijmegen
en
Werkgroep Landschapsbeheer Groesbeek


Talud met zuidexpositie ten noorden van oude spoorlijn Nijmegen-Kleef